طب کل نگر (HOLISTIC MEDICINE ) چیست؟

اساسا دانش پزشکی در طول تاریخ با دیدگاه کل نگری( HOLISTIC MEDICINE) به مقوله سلامتی و بیماری و همچنین پیشگیری از بیماری ها می پرداخته است.

تقریبا” در تمام فرهنگها و تمدنهای باستانی و اصیل در سراسر دنیا ، روش درمانی منحصر به فردی وجود داشته است که در مبحث دارو و درمان ، عمده نیازهای آن جامعه را برآورده میکرده است.(مانند طب سنتی ایرانی ، طب سنتی هند –آیوروداطب سنتی چین ، طب باستانی مصر ، طب سرخپوستان ، طب قوم مایا و… )

در قریب به اتفاق این روشهای درمانی ، کسانی که به امر طبابت مشغول بوده اند را  ” حکیم ” مینامیده اند ( اصطلاح حکیم مربوط به فرهنگ و تمدن ایران است و در هر فرهنگی چنین شخصی نام متفاوتی داشته است )

منظور از حکیم ، فرد دانا و خردمندی بوده است که در کنار اشراف به دانش پزشکی و شناخت بیماری ها ، در سایر علوم و فنون نیز دارای مهارت و تجربه بوده است و اساسا” در طب باستانی فرهنگهای اصیل ، کسی که تنها و تنها علم طب را بلد بوده و از سایر دانش ها بی خبر بوده باشد سراغ نداریم.( مثلا در ایران ، کسانی مانند ابن سینا ، رازی ، جرجانی و… همگی علاوه بر طب ، در فلسفه و فقه ، ریاضیات و هنر و ستاره شناسی و سایر دانشها متبحر و صاحب نظر بوده اند )

این سرآمدان دانش بشری اعتقاد داشتند که در موضوع سلامتی و درمان انسانها نمیتوان تنها به”  بیماری ” یک فرد تمرکز کرد و از سایر موضوعات پیرامون  ” بیماری ” و ” انسان ” مانند مسائل روحی و احساسی و سبک زندگی و… چشم پوشی کرد.

این رویه و دیدگاه تا پیش از انقلاب صنعتی ، همچنان استوار بود .

متاسفانه در طول قرون اخیر خصوصا از هنگامی که نیوتون نظریات خود را درباره علم فیزیک و ریاضیات ارائه نمود و بسیاری از پدیده های موجود در جهان را با تعاریف علم مکانیک عرضه کرد ، دیدگاه کل نگری (HOLISTIC MEDICINE) کم رنگ شد. اما در صد سال اخیر به علت ناکارآمدی علم مکانیک و CALCULUS  در توصیف بسیاری از پدیده های جهان و با پیشرفت علوم فیزیک و ریاضیات و ارائه تئوری های نسبیت ، کوانتوم و تئوری آشوب و… مجددا دیدگاه کل نگری (HOLISTIC MEDICINE)در اکثر علوم ، خصوصا دانش پزشکی رو به گسترش است.

شاید از خود سوال کنید که علم پزشکی چه ارتباطی با نیوتون و ریاضیات و فیزیک دارد و ارتباط آن با طب کل نگر چیست ؟

در ادامه به پرسشهای شما پاسخ خواهم داد، با ما تا انتهای مطلب همراه باشید.

دیدگاه کل نگری در طب (HOLISTIC MEDICINE) به این معنی است که : برای تعریف سلامتی و بیماری ، و همچنین برای پیشگیری و درمان بیماری ها تمامی ابعاد وجودی انسان در نظر گرفته شود و ارتباط او با بقیه پدیده های هستی مورد توجه واقع شود.بدین معنی که برای موضوع پیشگیری از بیماری و بهداشت ، لازم است تا تمامی شرایطی که روی سلامتی یک انسان تاثیر گذار است از قبیل آب و هوا ، تغذیه ، فعالیت بدنی ، شغل ، محیط زیست ، معماری محل کار و سکونت و… همچنین مسائل روحی و عاطفی و فعالیتهای ذهنی انسان ، ارتباطات خانوادگی و جامعه را باید در نظر گرفت .

برای درمان یک انسان که دچار بیماری شده است نیز لازم است تا همه نکاتی که گفته شد در نظر گرفته شود تا بتوان ریشه بروز یک بیماری را پیدا کرد و به درمان بیماری ها پرداخت.

نیوتون با ارائه شاخه مکانیک و CALCULUS خدمات بزرگی به جامعه بشری ارائه کرد که هنوز نیز از این خدمات بهره میبیریم. این اثر گذاری آنقدر زیاد بود که روی سایر علوم مانند پزشکی و فلسفه نیز اثر گذاشت .

(آنچه که نیوتون به بشریت ارائه کرد شناخت و شرح پدیده هایی بود که او توانست با محاسبات دقیق آنها را اثبات کند.مثلا قوانین حرکت اجسام و حرکت سیارات و… را به خوبی شرح داد.او در زمان خودش توانست چنان با دقت برخی محاسبات را انجام دهد که پایه انقلاب صنعتی و ماشینی شدن جهان را بنا کند.این ماجرا به حدی رسید که او ادعا نمود که جهان مانند یک ساعت دقیق است و میتوان با محاسبه پیش بینی کرد که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد .او این تفکر را ترویج داد که “با شناخت جزییات و کنار هم قرار داد اطلاعات اجزای یک سیستم ،  میتوان به عملکرد کل یک سیستم پی برد… ” )

کم کم از محاسبات نیوتون برای توصیف آنچه که در پیرامون انسان و درون انسان رخ میدهد کمک گرفته شد.مثلا عملکرد گردش خون و تنفس و یا حرکت اهرم مانند عضلات و استخوانها و مفاصل با رویکرد فیزیک مکانیک شرح داده شد.آنچه که اتفاق افتاد بسیار مفید بود ، اما به مرور زمان برخورد با انسان و بیماری ها تبدیل به یک پدیده مکانیکی گردید.این موضوع از زمانی به اوج خود رسید که ” لویی پاستور”  موضوع میکروب ها و تکثیر و بیماری زایی آنها را مطرح نمود.گرچه بسیاری از دانشمندان از جمله  خود “لویی پاستور”  به این موضوع اذعان داشتند که برای ابتلا به یک بیماری عفونی نه تنها به حضور میکروب نیاز هست ، بلکه سایر شرایط نیز باید برای بروز بیماری فراهم باشد.(مثلا در همه گیری های آنفلوآنزا  که اکنون هم با آن مواجه هستیم ، مشاهده میکنیم که همه افراد با انکه در معرض این ویروس قرار دارند ، به آن مبتلا نمشوند. زیرا سایر شرایط برای بروز بیماری در بدن آنها فراهم نیست) . “استعداد ابتلا ” به یک بیماری ، خصوصا بیماری های عفونی مطلب مهمی بود که بسیار بر آن تاکید میشود اما به خاطر سود شرکتهای دارویی و برخورد ماشین محوری که با انسان میشود این موضوع کمتر در نظر گرفته میشود و این باور ترویج داده شده که مثلا باکتری ها بسیار زیان آور هستند و در بیماری های عفونی و بسیاری بیماری های دیگر ، درمان فرد تنها با کشتن و نابود کردن میکروبها حاصل میشود و بس !!!   با این کار سود سرشاری به جیب شرکتهای داروسازی وارد میشود و با آنکه همیشه گفته میشود که پیشگیری و رعایت بهداشت (که باعث کاهش چشمگیر ” استعداد ابتلا ” به بیماری میشود ) مقدم بر درمان است ، اما مصرف آنتی بیوتیک و مواد میکروب کش به حد فاجعه آمیزی رشد داشته که متاسفانه کشور ما بیشترین آمار مصرف چنین موادی را در دنیا به خود اختصاص داده و همواره هزینه های جاری دولت در خصوص مقوله سلامتی و بیماری صرف خرید مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی میشود و در بحث بهداشت پایه و پیشگیری ، با مشکلات فراوانی روبه رو هستیم. ( برای شناخت بیشتر عملکرد آنتی بیوتیک ها و مضرات مصرف بی رویه آنها در آینده مطالب کاملی در سایت قرار داده خواهد شد .)

برخورد جزء نگرانه (REDUCTIONISM) با انسان و بیماری تا بدان جا پیشرفته است که اکنون ادعا میشود بدون ارتباط مستقیم بیمار و پزشک و فقط با دیدن جواب یک آزمایش بوسیله اینترنت ، میتوان برای درمان یک بیمار اقدام کرد و مثلا برایش دارو تجویز نمود.نتیجه این شد که دیگر بیمار درمان نمیشود ، بلکه یک جواب آزمایش است که از محدوده طبیعی خارج شده و باید به میزان طبیعی برگردد .( برای آگاهی بیشتر در این خصوص میتوانید به کتاب ” یک ” نوشته ” دکتر مسعود ناصری ” مراجعه نمایید .)

در حالی که طبق آموزشهایی که در تمام شاخه طب به دانشجویان داده میشود تاکید میگردد که جدا از مشاهده اطلاعاتی که از آزمایشها و… به دست می آید ، لازم است تا به بررسی کامل فرد بیمار پرداخت ، او را از نزدیک مورد معاینه قرار داد و تمام شرایطی که پیش از بروز بیماری و اکنون با آن مواجه است در نظر گرفته شود.

با این مقدمه زمینه ای فراهم شد که به درک بهتری از ” پزشکی کل نگر ” (HOLISTIC MEDICINE)برسیم.

در دیدگاه ” کل نگری ” (HOLISTIC MEDICINE)، جدا از اطلاعات آزمایشگاهی و عکسبرداری و… به مسائل عاطفی و ذهنی فرد بیمار هم پرداخته میشود.همچنین در کنار این مسائل به ارتباط انواع ناراحتی های او هم پرداخته میشود.یکی از نکات مهمی که در طب کل نگر (HOLISTIC MEDICINE) به آن پرداخته میشود ”  سبک زندگی یا LIFE STYLE “ است.سبک زندگی شامل تغذیه ، سلامت محیط زیست و شغل ، ورزش ، ارتباطات اجتماعی و عاطفی و… میشود.

مثلا فرض کنید فردی از مشکلات زیر رنج میبرد:

میگرن ، آرتروز مفاصل زانو ، احساس افسردگی ، سوزش معده

درصورتی که  برخورد ماشینی با این فرد صورت گیرد ، باید هر یک از این اجزا جداگانه مورد بررسی قرار گیرند و جداگانه دارو تجویز شود.

اما در” پزشکی کل نگر” (  HOLISTIC MEDICINE) ابتدا یک شرح حال کامل از همه مشکلات فرد گرفته میشود تا ریشه همه شکایتهایی که فرد بیمار از آن رنج میبرد را یافت.

برای نمونه بیماری که مثال زدیم در صورتی که به طور کامل و با ” دیدگاه کل نگری ” ( HOLISTIC MEDICINE) مورد بررسی قرار گیرد به احتمال زیاد مشکلاتش از یک اتفاق قدیمی که منجر به ایجاد واکنش سوگواری GRIF REACTION  شده بوده شروع شده است. اکثر کسانی که دچار واکنش سوگواری و یا ضربه های عاطفی و از دست دادن عزیزان خود میشوند، دچار اختلالاتی در بدن میشوند که یکی از مهمترین آنها اختلال یون سدیم و کلر است . این اختلال بنیادین باعث بروز چنین عوارض و مشکلاتی شده و اگر هرکدام از مشکلات را مجزا و بدون در نظر گرفتن کلیت و گذشته بیمار و ارتباط این علائم با هم در نظر گرفت نمیتوان به درمان فرد اقدام کرد.

همچنین تغذیه و محیط زندگی فرد را نیز در تمام شرایط درمان باید لحاظ نمود، مثلا فردی به صورت پیوسته FAST FOOD   استفاده میکند و پس از مدتی دچار درد معده و کبدچرب و یبوست  و افزایش کلسترول میشود.همچنین او هیچ فعالیت جسمی و ورزشی ندارد. محل کار وی نیز در منطقه آلوده شهر قرار دارد.

اگر فقط به کبد چرب و بالا بودن کلسترول خون و بدون توجه به اصلاح رژیم غذایی و محیط زندگی و کار او اقدام به درمان نمود ، نمیتوان به بهبودی این فرد امیدی داشت .

در طب کل نگر ( HOLISTIC MEDICINE) اهمیت ویژه ای نیز به احساسات و مسائل عاطفی و ذهنی بیماران داده میشود.برخی از بیماری ها به دلیل مسائل ذهنی عاطفی به وجود می آیند و یا همراه با مسائل ذهنی و عاطفی میباشند و لازم است در کنار در نظر گرفتن مسائل جسمی ، به طور همزمان به بررسی و کنکاش در این مشکلات پرداخت و آنها را حل کرد.

تمامی اعضا و جوارح بدن ، حتی روح و روان انسان در ارتباط و پیوستگی با سایر قسمتهای بدن است و هر کدام از مشکلات و ناراحتی که برای سایر اعضا به وجود می آید متاثر میشوند. حتی انسانها نیز در جامعه بشری مانند اعضای پیکره جامعه هستند و روی یکدیگر اثر مثبت و یا منفی میگذارند. بسیار دیده ایم که بیماری و یا مرگ یکی از اعضای خانواده چطور باعث تلاطم روحی و جسمی سایر افراد میشود و آنها را بیمار میکند.

این موضوع همان چیزی است که حکیمان این سرزمین نیز به آن آگاه بوده و بر آن تاکید میکرده اند.شیخ اجل “سعدی” چه زیبا میفرماید که :

بین آدم اعضای یک پیکرند                             که درآفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار                         دگر عضو ها را نماند قرار 

واقعیت این است که علم طب حیطه بسیار گسترده ای دارد و لازم است پزشک به بسیاری از علوم اشراف داشته باشد و برای درمان بیمار همه جنبه های پیرامون او را در نظر بگیرد.

همچنین استفاده از سایر شاخه های طب و مشاوره با سایر پزشکان برای بررسی همه جانبه و درمان بیماران از ملزومات نگاه کل نگری است.

به علت آنکه در طب های “کل نگر” ( HOLISTIC MEDICINE) تمامی جنبه های جسمی و روحی فرد بیمار مورد بررسی قرار میگیرد ، انجام آزمایشهای متعدد و عکس برداری و… به مراتب کمتر خواهد بود.

طب کل نگر ” ( HOLISTIC MEDICINE)  شاخه های متنوعی دارد و شامل مکاتب و روشهای گوناگونی است که  میتوان از هومیوپاتیHOMEOPATHY، طب سنتی ، آیورودا ، طب سنتی چین ، ناترو پاتی  و… نام برد. چون تفکر کل نگری در تمامی رشته های طب مکمل وجود دارد در نهایت این رشته های در بنیان با هم در ارتباط و پیوستگی هستند.

طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی(WHO) ، طب هومیوپاتی HOMEOPATHY  به طور متوسط گسترده ترین و پرمراجعه ترین  رشته طب کل نگر  ( HOLISTIC MEDICINE)در سراسر دنیا است.

عموما کسانی که برای اولین بار جهت مداوا به پزشک هومیوپات HOMEOPATH   و یا سایر شاخه های طب کل نگر مراجعه مینمایند ، از مدت زمان نسبتا طولانی که پزشک برای گرفتن شرح حال و معاینه ایشان صرف میکند و همچنین از پرسشهای متفاوتی که از ایشان خواهد شد متعجب میشوند . زیرا همیشه با چند پرسش تکراری در مورد یک مشکل خاص مواجه بوده اند و کسی به خاطر مشکل زانو یا معده ایشان در مورد کیفیت خواب ها و یا میزان عرق کردن و تشنگی و تغذیه و یا ترسها و اضطراب ایشان پرسش و پیگیری نکرده است.در حالی که چنین نکاتی در درمان بیماری ها بسیار مهم است.

همچنین در طب های کل نگر( HOLISTIC MEDICINE) بیش از آنکه به نام بیماری پرداخته شود ، به خود بیمار توجه میشود.اصطلاحا در طب کل نگر و علی الخصوص در طب هومیوپاتی HOMEOPATHY ، تلاش بر این است که ” بیمار درمان شود و نه فقط بیماری او “.     چشم انداز و هدف درمان در طب هومیوپاتیHOMEOPATHY این است که پس از طی فرآیند درمان ، فرد بیمار در کلیت ساختار جسم و روان بهبودی را تجربه کند و تنها هدف این نیست که عدد قند خون او به محدوده نرمال برسد و یا کیست تخمدان او برداشته شود و…

مزایای طب کل نگر( HOLISTIC MEDICINE):

  • بررسی تمامی جنبه های سلامتی و بیماری

  • درمان منحصر به فرد و ویژه برای هر مراجعه کننده

  • پی بردن به ارتباط مشکلات متعدد بیمار با هم

  • هزینه درمان بسیار پایین

  • بهبودی مسائل ذهنی و عاطفی

  • بالا رفتن سطح انرژی و روحیه

  • بهبودی همزمان مشکلات بیمار

  • اصلاح سبک زندگی بیمار

 (لطفا” توجه داشته باشید که درمان مشکلات در طب هومیوپاتی بوسیله” مصرف داروهای این روش درمانی ” که پزشک برای مراجعه کنندگان تجویز میکند ، اتفاق می افتد و طب هومیوپاتی کاملا” با  هیپنوتیزم و یا روان درمانی و روان کاوی ، انرژی درمانی و طب سنتی ، فرآدرمانی و طب گیاهی و … تفاوت عمیق دارد و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.)

یک دیدگاه

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.